Nguồn máy tình – Power Supply Unit (PSU) là một thiết bị quan trọng có nhiệm vụ cung cấp điện năng cho các thiết bị khác thuộc phần cứng của máy tính như mainboard, ổ cứng..vv..Một máy tính hoạt động thì cần một bộ nguồn khỏe và đáp ứng đầy đủ điện năng cho các thiết bị khác thuộc phần cứng máy tính. Bộ nguồn quyết định đến cả tuổi thọ của một chiếc máy tính để bàn. Nếu nguồn có vấn đề bạn sẽ gặp phải những rắc rối lớn như: Máy thường xuyên tắt đột ngột, tự khởi động lại, các bộ phận nhanh hỏng…
Cấu tạo của bộ nguồn máy tính
Biến áp: có chức năng hạ điện áp về điện áp an toàn để các linh kiện bên trong có thể hoạt động ổn định.
Bộ chỉnh lưu: giúp chuyển đổi điện áp xoay chiều thành một chiều cung cấp cho những bộ phận cần thiết sử dụng.
Bộ lọc nhiễu: Giúp tăng tính an toàn cho các bộ phận nhờ khả năng lọc nhiễu không mong muốn.
Bộ ổn áp: Có tác dụng ổn định điện áp chạy trong các bộ phận của chiếc máy tính khi có sự cố hoặc quá trình dòng điện tăng lên hay giảm xuống đột ngột làm ảnh hưởng đến thiết bị.
Bộ bảo vệ: Chức năng như một chiếc contactor bảo vệ an toàn cho chiếc máy tính khi có sự cố.
Nguyên lý hoạt động
Nguồn máy tính được xem như là một bộ phận trung gian, giúp chuyển đổi dòng điện xoay chiều có hiệu điện thế lớn (Dòng điện từ ổ cắm – 220V) thành các dòng điện có mức điện áp nhỏ hơn. Các dòng điện áp nhỏ này sẽ là năng lượng phù hợp cho các thiết bị, linh kiện của máy tính có thể hoạt động.
Các đường điện có trong nguồn máy tính
Nguồn máy tính sẽ có nhiều đường điện khác nhau phù hợp với mỗi linh kiện của máy tính. Cụ thể:
+ Đường điện +3.3V: Đây là một đường điện mới trên các bộ nguồn hiện đại. Đường điện này phù hợp với chuẩn ATX – cung cấp điện cho CPU và bộ nhớ chính.
+ Đường điện +5V: Cung cấp điện cho bo mạch chủ, linh kiện ngoại vi, CPU đời cũ (Pentium hoặc AthlonXP).
+ Đường điện -5V: Cung cấp điện cho các ổ đĩa mềm, mạch cấp điện các khe cắm ISA đời cũ.
+ Đường điện -12V: Đường điện này thường được sử dụng ở các nguồn máy tính đời cũ, các nguồn mới cũng có tích hợp nhưng vì lý do cường độ dòng điện yếu (Chưa tới 1A) nên ít được sử dụng.
+ Đường điện +12V: Đây là một đường điện quan trọng, cung cấp nguồn điện cho ổ cứng, card mở rộng và CPU nếu cần.
Chuẩn của bộ nguồn máy tính
Có nhiều chuẩn nguồn máy tính được sản xuất, tuy nhiên ATX (Advanced Technology Extended) 12V đang là chuẩn PSU phổ biến nhất hiện nay. ATX ra đời vào năm 1995 và nhanh chóng thay thế chuẩn AT cũ bởi nhiều ưu điểm hơn. Đối với chuẩn nguồn AT, việc kích hoạt chế độ bật được thực hiện qua công tác có bốn điểm tiếp xúc điện thì với bộ nguồn ATX người dùng có thể bật, tắt thông qua phần mềm hoặc nối mạch 2 chân cắm kích nguồn. Các nguồn chuẩn ATX luôn có công tác tổng để ngắt dòng điện ra khỏi máy tính.
Chuẩn nguồn ATX có 5 loại thiết kế chính:
– ATX: Jack chính có 20 chân.
– WTX: Jack chính có 24 chân.
– ATX 12V: Jack chính có 20 chân, jack phụ 4 chân 12V.
– EPS12V: Jack chính có 24 chân, jack phụ 8 chân.
– ATX12V 2.0: Jack chính có 24 chân, jack phụ 4 chân.
Chuẩn hiệu suất chuyển đổi điện năng
Hiệu suất làm việc thông thường bị bỏ qua khi đề cập đến những đặc tính kỹ thuật của nguồn máy tính. Đây là giá trị thể hiện độ hiệu quả của việc chuyển đổi điện năng của nguồn máy tính cung cấp cho các thiết bị linh kiện phần cứng. Chỉ số này càng cao, chứng ta nguồn điện được chuyển đổi càng nhiều. Giá trị điện năng lãng phí càng ít. Trên thực tế nguồn điện được chuyển đổi vào các thiết bị trong máy tính không chính xác hoàn toàn như trên bao bì.
Chính vì vậy mà chứng nhận 80 PLus Certification ra đời. Chứng nhận 80 Plus cho người dùng biết được hiệu suất hoạt động của bộ nguồn máy tính là bao nhiêu. Những nguồn máy tính đạt được chứng nhận 80 Plus thường có hiệu suất chuyển đổi điện năng cao và tiết kiệm điện hơn. Và hiệu suất thường được tính bằng công thức: Công suất đầu ra/ công suất đầu vào.
Cách tính nhanh công suất nguồn yêu cầu của máy tính
Hiện nay có rất nhiều cách để có thể tính công suất nguồn máy tính của người dùng cần là bao nhiêu. Tuy nhiên, có 1 cách đơn giản và dễ dàng để người dùng có thể tính nhanh công suất nguồn máy tính cần dùng như sau. Người dùng truy cập vào trang website tính công suất tự động của các hãng sản xuất nguồn máy tính hàng đầu. Sau đó, chọn các linh kiện máy tính mình đang dùng và hệ thống sẽ tự động tính công suất cần thiết.
Một số trang web tính nhanh công suất nguồn: Cooler Master, Bequiet.com, Asus, Newegg.com,…
Người dùng sau khi tính công suất nguồn trên các trang này cộng thêm khoảng 100W để chọn lựa nguồn máy tính có thông số phù hợp nhất. Nguồn máy tính quan trọng với máy tính, không nên chọn nguồn có công suất quá thấp vì rất dễ gây ra quá tải cho hệ thống.
Nguồn tổng hợp
